مالى أراكم كلّكم سكوتا * و اللّه ربّى خلق البلهوتا . راويان اخبار گفتند : خداى تعالى چون زمين را بيافريد و بشكافت و آن را بهفت زمين گردانيد فرشتهء را بفرستاد تا اين هفت زمين را بر دوش گرفت و دستها بكشيد يكى بمشرق رسيد و يكى به مغرب و براى قرار قدم وى گاوى از فردوس بفرستاد او را چهل هزار سرو ؟ ؟ ؟ و چهل هزار قوايم بود ، قدم آن فرشته بر كوهان وى قرار نگرفت پارهء ياقوت فرستاد و آن را بر پشت گاو نهاد قدم فرشته بر آن ياقوت نهاد كثافت وى پانصد ساله راه ؛ قدم او قرار گرفت ، قوايم گاو را جاى قرار نبود خداى تعالى سنگى سبز فرستاد كثافت وى بر حدّ كثافت هفت آسمان و هفت زمين ؛ قوايم گاو بر آن سنگ قرار گرفت و آن سنگ آنست كه لقمان پسر خود را گفت : يا بنىّ انّها ان تك مثقال حبّة من خردل فتكن فى صخرة ؛ صخره را جاى قرار نبود خداى تعالى ن را يعنى ماهيى را بيافريد عظيم بزرگ و آن سنگ بر پشت وى نهاد و جملهء اندام وى خالى ماند ، و آن ماهى بر روى آب است و آب بر باد است و باد بر قدرت خداى تعالى . كعب الاحبار گفت : ماهى بوسوسهء ابليس قصد كرد تا بجنبد و آنچه بر پشت وى است بيندازد خداى تعالى جانورى بفرستاد تا در بينى وى شد و بدماغ وى رسيد او در خداى بناليد فرمان آمد كه تا بيرون آيد آن جانور بيرون آمد و در برابر وى بنشست تا ديگر همّت نكرد كه بجنبد . عكرمه از ابن عبّاس روايت كرد كه ن آخر حروف رحمن است و مجموع الر و حم و ن كه اوايل اين سه سوره است جمع كنى « الرّحمن » باشد معاوية بن قرّه گفت كه : ن لوحى است از نور . و در خبرست كه اوّلين چيزى كه خداى تعالى آفريد قلم بود به نظر هيبت در وى نگاه كرد بشكافت و او را گفت : برو گفت : بچه بروم ؟ - گفت : بهر چه خواهد بودن تا روز قيامت ؛ او بر لوح برفت و ذلك قوله : جرى القلم بما هو كائن . عبد الملك زيّات در نزديك بعضى خلفا رفت ، ويرا دلتنگ يافت گفت : الهمّ فصل و القضا غالب * و كائن ما خطّ فى اللوح فانتظر الرّوح و أسبابه * أيأس ما كنت من الرّوح « 1 » و گفته‌اند : مراد بنون و بقلم خط و كتابت است كه خداى تعالى به اين منّت نهاده

--> ( 1 ) - اين بيت در نسخ اين تفسير نيست از تفسير ابو الفتوح ( ره ) اضافه شد ليكن در نسخهء چاپى و بعضى نسخ خطّى آن نيز [ أيأس ما كنت ] تحريف شده و به صورت « انس گفت » يا « انس مالك گفت » در آمده است .